ASPERGER SENDROMU

   Asperger sendromunda, tipik olarak otistik çocuklarda görülen sosyal ilişki ve iletişim sorunlarının yanı sıra dar ilgi alanı görülür. Çok sınırlı konularda ve dar çerçeveli alanlarda derin bilgilere sahiplerdir, bu nedenle bu çocuklara "küçük profesör" yakıştırması yapılır. Otizmden farklı olarak zamanında konuşmaya başlarlar; aşırı bilgiçlik ve el becerilerinde özel sorunlar görülür. Bu çocuklar normal veya üstün zekaya sahiptirler. Mekanik oyuncaklara çok düşkündürler ve ilgi alanı dar olan insanlarla daha iyi yakınlık kurarlar. Amaçsızca bir takım nesneleri toplayabilirler, öz bakım sorunları yoktur. Erişkinlikte ise, kurallara sıkıca bağlı, soğuk ve mesafeli insanlar olarak tanınırlar. Bu çocukların sosyal hayatında, genelde bir tane çok yakın arkadaşları vardır ve bu kişinin de sıklıkla dar, kısıtlı ilgi alanları vardır.

   Duygusal hayatında hep akılcı ve heyecansız yorumlamalara sahiptir, davranış sorunları görülebilir, jest, mimik ve vücut dilini kullanmada sorunları vardır. Bu sendromda genetik ilişki sıklıkla baba ve oğul arasında kurulur. Otizm ve Asperger Sendromu birbirine dönüşebilir bir nitelik taşır.

   Asperger Sendromu'nun klinik özellikleri şöyle sıralanabilir: normal dil gelişimi, normal zeka ve hatta bazen üstün zekaya sahip olma, beceriksizlik, bilgiççe, ders veriyormuş gibi konuşma tarzı, antisosyal şiddet içeren davranış. Görülme sıklığı 1000'de 1'dir. Erkeklerde 2-4 kez daha fazladır. Tanı genelde 5 yaş civarında konabilir. Dikkat eksikliği - Hiperaktivite Sendromu ve depresyonla eş zamanlı görülür. Özellikle dede ve babalarda ailevi geçiş görülür.

   Asperger sendromu ile yüksek işlevli otizm üzerinde de araştırmacıların tam anlaşamadıklarını görüyoruz, ancak bugünkü verilere göre; yüksek işlevli otizmin normal akademik zekalı (matematik-mantık-dil) ve konuşan kişilerde görüldüğünü ve otizmin ön planda olduğunu, asperger sendromunda ise otizmin geri planda gizlenip, kişilik özellikleri olarak görüldüğü ve bu nedenle de belirlenmesinin zorluğu söz konusu oluyor.
   Otizm için verilen belirtiler ile otizmli kişilerin üniversite eğitimi görmesi ve konferanslar verebilmesi olanaksız gibi görülebilir. On yıl önce hafif otizm, yüksek işlevli otizm yada asperger sendromu hakkında yaygın ve sağlıklı bilgi yoktu. O zaman otizm hakkında bildiklerimiz; otizmli kişilerin gözle görünür derecede engelli olması idi ve belli ölçülere uyması gerekiyordu. Bunların en başında gelen ölçü, otizmli kişinin göz kontağı kurmaması idi. Kısa bir süre önceye kadar otizm tanısı konulurken çocuktaki belirgin bazı özellikler üzerinde duruluyordu. Oysa bugün göz kontağı kuramayan ağır otizmli kişilerin yanı sıra, otizmin zorluklarını çeken ama göz kontağı kurmaktan kaçmayan kişiler de görüyoruz.

   Aşağı yukarı son on yılda yapılan araştırmalar ve çocukların gelişmelerinin ileri yaşlara kadar takip edilmesi ile bugün kesin konuşulabilen sonuçlara ulaşıldığını görüyoruz. Araştırmacılar yeni doğmuş bebeklerin filmlerini çekip daha ileride eğer aralarında otizmli olan çıkarsa, önceki gelişimine bakarak, otizmi erken yakalayabilmek amacını güden çalışmalar yapıyorlar. Otizmi görünür hale gelmeden önce belirlemek mümkün mü, mümkün ise hangi davranış ve durumlarda yakalamak mümkün? Bu soruların cevapları araştırılmaktadır.
  
   Normal gelişimde çocuk çevresini anlamaya ve yorumlamaya başladıktan sonra (3 yaş civarı) çevreyle uyum sağlamaya başlar. Taklit yoluyla sözleri ve hareketleri tekrarlayan çocuk 4 yaş civarında çevresine uyum sağlamış olduğu düşünülebilir. Eğer 6 yaşındaki bir çocuk hala 2 yaşındaki çocuğun duygusal tepkilerini gösteriyorsa (örn; kızınca eline geçeni yere atıyor, her aklına geleni -6 yaş olarak- aklın süzgecinden geçirmeden söylüyor, başkalarının ne düşünebileceği üzerinde yorum yapmıyor veya yorumlarını boş veriyorsa) çocuğun eğitimi üzerine ihtimam göstermek gerekecektir. Bu davranışlar ağır otizm anlamında otizmi yansıtmadığı için ana baba ve çevre otizm ihtimali üzerinde durmaz. Çocuk ancak gözle görülür ve normal gelişim dışında ağır zorluklar yaşıyorsa ana babanın ve çevrenin dikkatini çeker. Daha önceleri; göz kontağı kurmayan, konuşamayan, kendi dünyasında yaşayıp iletişim kurmayan, arkadaşı olmayan ve bunun gibi ağır otistik davranışlar gösteren çocuk için "otistik" deniliyordu. Tabii bugün hala bu seviyede olan çocuklarımız var. Ancak araştırmaların ilerlemesi ile hafif otizmin sanıldığından daha fazla olduğu düşünülüyor. Bu düşünceyi yetişkin psikiyatrisinde karşılaşılan olaylar pekiştirmektedir. Çocuk ve genç psikiyatrisinde keşfedilmeyen çocukların ileride yetişkin psikiyatrisinin yardımına gerek duyduğunu görüyoruz. Otizm konusunda tecrübeli bir psikiyatrist; yetişkin hastasının, çocukluk ve gençlik yılları hakkında bilgi edindiği zaman hafif otizmin belirtilerini görebilir. Çünkü ağır otizmli kişinin çektiği zorluklar ile hafif otizmli kişinin çektiği zorluklar temelde aynıdır, tek fark çekilen zorluktaki seviye farkıdır.

   Çocuğuna otizm (ve belki dikkat eksikliği, aşırı aktiflik ve motor hareketleri bozukluğu da beraber olmak üzere) tanısı ihtimali ile beklenen dönemde ana babalar, çocuklarının her davranışını inceleyerek hangi belirtilerin var ve hangilerinin yok olduğu üzerinde durur. Çocukların değişken olduğu günler hesaba katılırsa ana baba için çocuğunu tanımak iyice zorlaşır. Çocuğun bir gün otizmli olduğuna karar verilirken, ertesi gün şüpheyle birlikte bir umut belirebilir.

Kaynak: İnternet